Eind 2024 deed een uitspraak van de CEO van Microsoft de techwereld opschrikken. Drie woorden waren voldoende om een heel businessmodel in vraag te stellen: “SaaS is dood.” Wat daarna gebeurde, bevestigde dat dit geen loze bewering was. De SaaS-aandelenindex daalde met 6,5 procent, terwijl de brede marktindex (S&P 500) tegelijkertijd met bijna 18 procent steeg.
Dat soort kloof is geen toeval. Het is een signaal. Voor wie software bouwt, inkoopt of verkoopt, is het essentieel om te begrijpen wat er precies aan het verschuiven is en welk model daarvoor in de plaats komt.
Waarom het Klassieke SaaS-Model Zo Goed Werkte
Om te begrijpen wat er nu breekt, moet je eerst inzien waarom het jarenlang zo goed werkte. Het traditionele SaaS-model was gebouwd op één logische aanname: bedrijven groeien, ze nemen meer mensen aan, en meer medewerkers betekent meer licenties. Meer licenties betekent meer maandelijkse omzet, automatisch, zonder extra verkoopinspanning.
Een softwarebedrijf dat een klant binnenbracht met 50 medewerkers, zag die klant groeien naar 80 medewerkers, en verdiende daardoor simpelweg meer. Zonder te hoeven onderhandelen, zonder extra marketing. Die cyclus liep twintig jaar lang ononderbroken door en maakte SaaS tot een van de meest aantrekkelijke businessmodellen ooit: voorspelbare omzet, hoge winstmarges, lage opzeggingspercentages.
Investeerders waren er dol op. De markt beloonde het. Maar begraven in dat model zat één stille aanname die niemand in vraag stelde: de veronderstelling dat het personeelsbestand altijd zou blijven groeien.
De Aanname Die Niet Meer Klopt
Kunstmatige intelligentie heeft die aanname definitief ontkracht. Bedrijven doen vandaag meer met minder mensen. Taken die vroeger vijf nieuwe medewerkers vereisten, worden nu afgehandeld door geautomatiseerde systemen en AI-assistenten. Het gevolg is dat personeelsbestanden niet groeien, ze krimpen of bevriezen.
De output blijft hetzelfde of stijgt zelfs, maar het aantal licenties daalt. En daarmee valt de groeicyclus van het klassieke SaaS-model helemaal weg. Je kunt dit al zien in de marktcijfers: het gemiddeld aantal softwaretools per bedrijf daalt. Middelgrote bedrijven sneden in 2025 hun softwarestack met maar liefst 29 procent in. Opzeggingspercentages bereikten het hoogste niveau sinds 2019.
Dat zijn geen signalen van slechte software. Het zijn signalen van een bedrijfswereld die zijn relatie met software fundamenteel heroverweegt.
De Onderhandelingstafel Is Verschoven
Er is nog een verschuiving die grote softwarebedrijven steeds vaker voelen bij contractverlengingen. Klanten die vroeger stilzwijgend betaalden, komen nu met een ander verhaal aan tafel. De CFO kijkt de softwareleverancier aan en zegt: “Onze eigen developers kunnen dit nu bouwen met de AI-tools die we in huis hebben. Geef ons dertig procent korting, of we bouwen het zelf.”
Dat gesprek vindt overal plaats, ook bij Belgische en Nederlandse bedrijven. De drempel om intern software te bouwen is dramatisch gedaald. Wat vroeger maanden kostte en een extern ontwikkelteam vereiste, is vandaag haalbaar voor een kleine interne IT-afdeling met de juiste AI-tools.
De prijsdruk is daarbij maar het zichtbare symptoom. Het echte probleem ligt dieper.
De Denklaag Lost Zich Op Uit het Product
De meeste SaaS-producten zijn in essentie een database met een set bedrijfsregels die eromheen geprogrammeerd zijn. Die regels, de logica die een tool nuttig maakt, dat is wat bedrijven jarenlang betaalden. Dat rechtvaardigde de prijs.
Maar die logica verhuist nu naar AI-systemen. De denklaag scheidt zich los van het product. Zodra dat gebeurt, wordt de onderliggende database bijna vervangbaar. Het unieke voordeel van de software verdwijnt wanneer een AI-agent dezelfde regels zelfstandig kan toepassen.
Onderzoeksbureau IDC voorspelt dat het licentiemodel per gebruiker tegen 2028 effectief verouderd zal zijn. Zeventig procent van alle softwarebedrijven zal hun verdienmodel volledig moeten herbouwen. Dat is geen kleine bijstelling. Dat is een geheel nieuw spel.
Wie Er Het Slechtst Voor Staat
De bedrijven die het meest kwetsbaar zijn, zijn de gevestigde spelers die hun succes te danken hebben aan het oude model. Ze hebben verouderde infrastructuur te beschermen, grote salesteams die het klassieke playbook uitvoeren, en langlopende contracten die ze niet zomaar kunnen herstructureren.
Ze zitten vast in wat ze moeten verdedigen. Elke aanpassing van hun prijsmodel ondermijnt hun bestaande klantenbase. Elke productwijziging botst met jarenlang opgebouwde verwachtingen. Ze zijn te groot om snel te bewegen en te oud om opnieuw te beginnen.
Dit is het structurele nadeel van succes in een model dat zijn houdbaarheidsdatum heeft bereikt.
Wie Er Het Best Voor Staat
De mensen die nu de beste positie hebben, bouwen vanaf nul. Ze hebben niets te verdedigen. Ze gebruiken exact dezelfde AI-tools die het oude model afbreken als bouwstenen voor iets nieuws.
De kosten om een gericht, werkend softwareproduct te bouwen zijn nog nooit zo laag geweest. Wat vroeger een team van tien mensen en een jaar budget vereiste, kan vandaag door één of twee personen in enkele weken worden gerealiseerd. No-code platforms zoals Lovable, Bolt.new en Bubble maken het mogelijk om een volledig functioneel product te lanceren zonder uitgebreide technische achtergrond. Tools zoals Cursor en Claude versnellen de ontwikkeling voor wie wel technisch is.
De tools die het oude SaaS vernietigen, zijn tegelijkertijd de tools die het bouwen van het nieuwe model democratiseren.
Hoe het Nieuwe Model Eruitziet
Wat het klassieke SaaS vervangt, ziet er fundamenteel anders uit. Het is geen dashboard met veertig functies waarvan de meeste gebruikers er zeven aanraken. Het is een gericht product dat één specifiek probleem oplost en rekent op basis van de waarde die het werkelijk levert.
| Kenmerk | Klassiek SaaS-model | Nieuw softwaremodel |
|---|---|---|
| Prijsbasis | Aantal gebruikers (per seat) | Waarde of uitkomst (per resultaat) |
| Scope | Breed platform | Smal en specifiek |
| Doelgroep | Algemeen | Niche of sector |
| Bouwkosten | Hoog (groot team, lang traject) | Laag (klein team, weken) |
| Schaalbaarheid | Via meer gebruikers | Via AI en automatisering |
| Concurrentievoordeel | Functionaliteit | Probleemoplossing |
Klein, specifiek en geprijsd op echte waarde. Dat is wat werkt in de nieuwe omgeving.
De Kans voor BeNeLux-Ondernemers
Voor ondernemers in België en Nederland biedt deze verschuiving een reële kans. Grote internationale softwarebedrijven richten zich op horizontale markten en brede doelgroepen. Ze bouwen generieke tools die voor iedereen werken maar voor niemand perfect zijn.
De BeNeLux-markt heeft sectoren die grotendeels onderbediend worden door grote softwareplatformen: schoonmaakbedrijven, bouwondernemers, zorginstellingen, horecabedrijven, vzw’s en kmo’s met specifieke noden. Een gerichte softwaretool voor schoonmaakbedrijven in Vlaanderen of een planningsapp voor Nederlandse thuiszorgorganisaties heeft weinig directe concurrentie en een duidelijk afgebakende doelgroep.
Belgische en Nederlandse kopers willen bovendien lokale ondersteuning, vertrouwde betaalmethoden (Bancontact, iDEAL, Mollie) en software die hun sector begrijpt. Dat is precies het voordeel van een lokale bouwer die een niche verticaal softwareproduct bouwt.
Drie Concrete Stappen om Nu te Beginnen
Stap 1: Identificeer een specifiek probleem in een herkenbare sector (1 tot 2 weken) Praat met minstens tien mensen uit je doelgroep. Vraag hoe ze een specifiek probleem nu oplossen, hoeveel tijd of geld dat kost, en of ze bereid zijn te betalen voor een betere oplossing. Minder dan drie positieve reacties op tien gesprekken betekent: ander idee zoeken.
Stap 2: Bouw een minimaal werkend product zonder groot team (2 tot 4 weken) Gebruik no-code tools of AI-ondersteunde ontwikkeling om een eerste versie te bouwen die het kernprobleem oplost en niets meer. Geen registratieschermen, geen dashboard, geen instellingenpagina’s. Alleen de kern. Deel dit prototype met de mensen die in stap 1 “ja” zeiden.
Stap 3: Definieer je prijsmodel op basis van waarde, niet op basis van gebruikers (voor lancering) Stel jezelf de vraag: welke uitkomst levert mijn software op? Hoeveel is die uitkomst waard voor mijn klant? Bouw je prijs op rond die waarde. Vijf betalende klanten tegen een eerlijke prijs zijn waardevoller dan vijftig gratis gebruikers die nooit converteren.
Eerlijke Verwachtingen
Software-inkomsten groeien zelden snel. De eerste betalende klanten zijn het moeilijkst te winnen en vereisen persoonlijke aandacht, directe gesprekken en bereidheid om het product aan te passen op basis van feedback.
Een realistisch tijdspad voor een eerste microSaaS met vijf tot tien betalende klanten ligt op drie tot zes maanden, als je de validatiefase serieus neemt. Wie overslaat naar bouwen zonder eerst te valideren, riskeert maanden werk te steken in iets dat niemand wil kopen.
Stop tijdig als de signalen negatief zijn. Een product loslaten dat niet werkt is geen mislukking. Het is een slimme beslissing die ruimte maakt voor een idee dat wel werkt.
Conclusie
Het tijdperk van software die automatisch meer verdient naarmate bedrijven groeien, loopt ten einde. Kunstmatige intelligentie heeft de fundamentele aanname van het licentiemodel per gebruiker ontkracht. Bedrijven groeien niet langer in personeelsbestand en herdenken welke software ze eigenlijk nog nodig hebben.
Maar in die omwenteling zit een opening. De kosten om gerichte, waardevolle software te bouwen zijn historisch laag. De tools zijn beschikbaar, de markt is er klaar voor en de behoefte aan specifieke oplossingen voor specifieke problemen is groter dan ooit. Wie vandaag begint met bouwen vanuit een helder probleem en een afgebakende doelgroep, staat aan de goede kant van deze verschuiving.
Het nieuwe softwaremodel is niet beter of slechter dan het oude. Het is fundamenteel anders. En wie dat verschil nu begrijpt, heeft een voorsprong die over drie jaar nauwelijks nog in te halen is.
Veelgestelde Vragen
Wat betekent “SaaS is dood” precies?
Het betekent niet dat software-abonnementen volledig verdwijnen. Het betekent dat het klassieke verdienmodel, waarbij meer medewerkers bij een klant automatisch meer inkomsten opleveren, structureel onder druk staat. Bedrijven nemen minder mensen aan dankzij AI, waardoor het aantal licenties niet langer meegroeit met het bedrijf.
Welk prijsmodel vervangt het licentiemodel per gebruiker?
Het waardegericht prijsmodel wint terrein. In dit model betaalt een klant niet voor het aantal gebruikers, maar voor de uitkomst of het resultaat dat de software levert. Denk aan een betaling per verwerkte factuur, per geboekte afspraak of per geslaagde transactie. IDC voorspelt dat dit model tegen 2028 dominant zal zijn.
Is het nog zinvol om een SaaS-product te bouwen in 2025?
Zeker wel, maar de aanpak moet anders zijn dan vijf jaar geleden. Gerichte producten die één specifiek probleem oplossen voor een afgebakende doelgroep, zijn beter gepositioneerd dan brede platforms met tientallen functies. Kleinschalige, sectorspecifieke software, ook wel microSaaS genoemd, heeft vandaag meer groeipotentieel dan generieke tools.
Hoe groot is het risico dat mijn klanten zelf software gaan bouwen?
Dat risico is reëel en groeit. Bedrijven met een interne IT-afdeling kunnen met moderne AI-tools sneller eigen tools bouwen dan voorheen. Als softwarebouwer bescherm je jezelf door diepgaande sectorkennis te combineren met snelle productontwikkeling. Een externe bouwer die een sector door en door kent, biedt nog steeds meer waarde dan een intern team dat iets van nul moet leren.
Wat is microSaaS en hoe verschilt het van traditionele SaaS?
MicroSaaS is een klein, gefocust softwareproduct dat één specifiek probleem oplost voor een specifieke doelgroep. Het wordt gebouwd en beheerd door één persoon of een klein team, heeft lage operationele kosten en richt zich op een niche in plaats van een brede markt. Traditionele SaaS streeft naar zo veel mogelijk gebruikers; microSaaS streeft naar de juiste gebruikers die bereid zijn te betalen voor een precieze oplossing.
Welke tools kan ik gebruiken om snel een softwareproduct te bouwen zonder groot team?
No-code platforms zoals Lovable, Bolt.new, Bubble en Glide laten je een functioneel product bouwen zonder uitgebreide programmeerkennis. Voor wie technisch is, versnellen tools zoals Cursor en AI-codeerassistenten het ontwikkelproces aanzienlijk. Voor betalingen in de BeNeLux-markt zijn Stripe en Mollie de meest gebruikte integraties, waarbij Mollie Bancontact en iDEAL ondersteunt.
Hoe valideer ik mijn software-idee voordat ik begin met bouwen?
Spreek met minstens tien potentiële klanten uit je doelgroep. Stel drie vragen: hoe lossen ze het probleem nu op, wat kost die oplossing hen (in tijd of geld) en zouden ze een vaste maandprijs betalen voor een betere oplossing. Als minder dan drie op de tien mensen bereid zijn te betalen, is het idee nog niet sterk genoeg. Pas dan als je positieve signalen krijgt, begin je met bouwen.
Zijn er subsidies beschikbaar in België of Nederland voor het bouwen van software?
In België kun je als startende software-ondernemer kijken naar ondersteuning via VLAIO (Flanders Innovation and Entrepreneurship) en Innoviris voor Brussel. In Nederland biedt de WBSO-regeling fiscale voordelen voor onderzoek en ontwikkeling van software. Beide landen hebben ook regionale starterscentra en technologie-incubatoren die begeleidingstrajecten aanbieden voor digitale ondernemers.
META DESCRIPTION (157 tekens): Het klassieke SaaS-model staat onder druk. Ontdek waarom het licentiemodel per gebruiker verdwijnt en welk nieuw softwaremodel het overneemt in 2025 en daarna.
PRIMAIRE ZOEKWOORD: SaaS model verouderd SECUNDAIRE ZOEKWOORDEN: toekomst van SaaS, SaaS alternatief 2025, software per gebruiker verouderd, microSaaS, waardegericht prijsmodel software